Lamaze felsefesine göre gebelik ve normal doğum

LAMAZE YÖNTEMİ İLE DOĞAL DOĞUM
Lamaze yöntemi (Lamaze eğitimi, metodu) normal doğumun doğal, sağlıklı , korkusuz ve mutlu bir şekilde gerçekleşmesini amaçlar. İsmini tekniği geliştiren doktor Fernand Lamaze’den almıştır. Fernand Lamaze ilk olarak  1951 yılında Fransa’da bu tekniği göstermiştir. Lamaze tekniğini Rusya’da gözlemlediği teknikleri geliştirerek oluşturmuştur. Lamaze yöntemi doğum öncesi annenin doğum hakkında bilgilendirilmesi, eğitilmesi, doğum sırasında anneye moral destek verilmesi, nefes egzersizleri ile rahatlama ve gevşeme gibi teknikleri içerir.

Lamaze’nin normal doğumu desteklemek ve teşvik etmek için belirlediği 6 önemli kriter:
Bu kriterler Dünya sağlık Örgütü’nün (WHO) belirlediği kriterler geliştirilerek elde edilmiştir. Bu kriterlerin hepsinin faydası araştırmalarla kanıtlanmıştır.
1- Doğum kendiliğinden başlamalıdır.
2 – Doğumdan annenin tamamen hareket özgürlüğü olmalıdır.
3- Anneye doğum boyunca moral ve fiziksel destek verilmelidir.
4- Rutin (her doğum yapan gebeye uygulanan) uygulamalardan kaçınılmalıdır.
5- Doğum sırasında ayakta ve doğal pozisyonlarda anne doğal olarak ıkınmalıdır.
6- Doğumdan hemen sonra anne ve bebek tenleri biraraya gelmelidir ve zorunlu olmadıkça ayrılmamalıdırlar, her fırsatta emzirme sağlanmalıdır.

Lamaze felsefesine göre gebelik ve normal doğum:
– Gebelik kadın hayatında meydana gelen normal ve doğal bir olaydır.
– Annenin vücudu gebelik boyunca bebeği taşımak ve beslemek, büyümek için mükemmel olarak dizay edilmiştir.
– Gebelik aylarının ilerlemesi bebeğin büyümesi için ve annenin vücudunun doğuma hazırlanması için gereklidir.
– Gebelik anne ve baba için hayat boyu bağlarını güçlendirmek için bir fırsattır.
– Sağlıklı bir gebelik, sağlıklı bir doğum ve sağlıklı bir bebek için sağlkıklı ve stresten uzak bir yaşam şekli gereklidir.
– Doğum yapılan yer ve koşullar annenin gebelik ve doğumun doğal bir süreç olduğu konusunda güvenini arttırabilir veya güveninin azalmasına neden olabilir.
– Lamaze eğitimi annenin kendi vücuduna güvenmesini, kendi iç aklını dinlemesini ve gebelik, doğum, emzirme, bebek bakımı konularında bilinçli kararlar vermesini sağlar.
– Her annenin tıbbi müdahaleler yapılmadan doğal bir şekilde bebeğini doğurma hakkı vardır.
– Doğum evde veya hastanelerde güvenli şekilde yapılabilir.

İyi bir anne-baba olma konusunda Lamaze felsefesi:
– İyi bir ebeveyn olmak hem çocuk hem anne-bana hem de toplum sağlığı açısından gereklidir.
– Anne-baba olmak eğlenceli ve öenmli, sorumluluk gerektiren yoğun tatmin sağlayan bir görevdir.
– Anne ve babanın çocuklarının hayatlarındaki rölleri eşsiz ve yeri doldurulamaz rollerdir
– Anne baba olmak annemizden babamızdan ve çocuklarımızdan ailemizden öğrendiğimiz bir sanattır.
– İyi bir anne-baba olmak için ailenin ve arkadaşların, çevrenin desteği de gereklidir.
– Bilgi ve destek anne-babanın kendileri ve çocukları hakkında bilinçli kararlar vermesini ve kendilerine güven duymalarını sağlar.

Lamaze annenin gebelik boyunca bilgilenerek doğuma gelmesini, doğum zamanında da bilinçli ve kendine güvenen biri olmasını ve bu sayede doğuma aktif olarak katılan bir anne olmasını sağlar. Korku ile ve ne olduğunu anlamadan, farketmeden ve bu anların anlamını mutluluğunu yaşayamadan geçirilen bir doğum hem anne için iyi bir anı bırakmayacaktır hem de doğumu, bebeğin sağlığını, anne-bebek ilişkisini kötü yönde etkileyecektir. Oysa ki bilinçli şekilde ve kendine güvenerek, korkmadan, mutlulukla, istekle annenin kendisinin aktif katılarak yaptığı bir doğum ona ömür boyu unutamayacağı duygular yaşatacak ve ömür boyu unutamayacağı kadar güzel anılar bırakacaktır.
Lamaze’nin amacı doğumun tamamen doğal olarak ve güvenle, mutlulukla yaşanmasıdır. Aslında zaten tamamen doğal bir olay olan doğum günümüzde çeşitli nedenlerden dolayı her zaman olmasa da çoğu zaman müdahalelerle dolu, “yapay”, korku ve endişe dolu bir olay haline gelmiştir.

Lamaze yöntemi ile doğum yapanların daha ağrısız, daha mutlu ve daha az sorunlarla karşılaştığı ispatlanmış bir gerçektir. Lamaze yönteminde hiç ağrı duymayanlar olduğu gibi çeşitli seviyelerde ağrı duyulması da mümküdür ancak ağrı duyulsa bile anne adayı korku, panik ve endişeden uzak, bilinçli ve güven dolu şekilde ağrı duyar ve içinde bulunduğu durumun ne olduğunu çok iyi bilir. Bu yöntemler doğum yapanlarda sezaryen ve diğer tıbbi müdahalelerin daha az gerektiği görülmüştür.
Lamaze eğitimlerinde sadece annelere değil baba adaylarına da eğitim verilir. Baba adayları isterlerse sancı zamanında annenin yanında olurlar, bu anda anne için ne kadar faydalı olabileceklerini öğrenirler.

Histerektomi ameliyatı geçiren hastalar

HİSTEREKTOMİ (RAHMİN ALINMASI AMELİYATI)
Histerektomi rahimin alınması ameliyatıdır. Jinekolojide en çok yapılan ameliyattır. Yaklaşık 1-2 saat süren bir ameliyattır.

Çeşitli tipleri vardır:
Subtotal veya supraservikal histerektomi, rahim ağzının bırakılarak rahimin geri kalan kısmının alınmasıdır.
Radikal histerektomi; bu ameliyatta vajinanın bir kısmı, tüpler, yumurtalıklar, destekleyici ve bağlayıcı dokular, lenf bezleri, rahim ve rahim ağzı tam olarak alınmaktadır.
Porro ameliyatı; sezaryen ameliyatında aynı zamanda rahimin de alınması.
Vaginal histerektomi; rahim ve rahim ağzı, karından değil de vajinadan alınmasıdır.
Laparoskopik (Kapalı) histerektomi ameliyatı hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Histerektomi hangi durumlarda yapılır: Histerektomi için en önde gelen neden rahimin myomlarıdır. Ameliyat kararı hastanın yaşı ile ilgili olarak değişir. Rahim myomları kadınlarda en sık karşılaşılan iyi huylu tümörlerdir ve bu yüzden histerektomilerin çok geniş bir bölümünden sorumludurlar. Myomlar için histerektomi uygulanması kararı genellikle anormal kanama, pelvik ağrı veya bası gibi şikayetlerin tedavi gerekliliğine dayanmaktadır.

Histerektomilerin yüzde 20 sinde neden hormanal nedenlere bağlı düzensiz kanamalardır. Bu tür hastalarda ilaç tedavisi etkili olmazsa veya hasta ilaç tedavisini kabullenemezse ameliyat düşünülür.

Histerektominin gerekliliklerinden diğer bir neden, kronik kasık ağrıları, rahim sarkması, kanser öncesi belirtilerdir; rahimden kaynaklandığı düşünülen kronik kasık ağrıları, rahim ağzında görülen kanser öncüsü lezyonlar, rahimin sarkması hastalarında histerektomi yapılabilir.

Doğum komplikasyonları: acil histerektomiler daha çok doğumla ilgili komplikasyonlarda uygulanır. Doğum sonrası rahim kanamasının durdurulamaması (atoni), tamir edilemeyen rahim yırtıkları, bebeğin eşinin-plasentanın ayrılmaması gibi sorunlarda gerekli olabilir.

Ayrıca; endometriozis/adenomyozis (rahim içinde bulunması gereken zarın rahim dışında/ rahmin kas tabakasında bulunması), rahim ve yumurtalık kanseri, iyi huylu yumurtalık tümörlerinde histerektomi yapılabilir.

Histerektomi ameliyatı geçiren hastalar nelere dikkat etmelidirler? İlk ve ikinci hafta çok yorucu aktivitelerden kaçınmalı ve aktivite seviyesini yavaş yavaş arttırmalıdırlar. Ağır kaldırmaktan ve cinsel ilişkiden doktor tarafından söylenecek zamana kadar kaçınmalıdırlar. Banyo; duş alma ve dökme suyla yıkanma şeklinde olmalıdır. Düzenli bir diyet izlenmelidir. İdrar ve gaita yaparken ıkınmaktan kaçınılmalıdır. Eğer vajinal kanama veya ateş olursa doktora haber verilmelidir.

Birçok kadının ilgilendiği nokta ameliyatın hastanın dişiliğini kaybetmesine, cinsel doyumu azaltmasına ve kocası ile arasındaki kişisel problemlerin artmasına neden olup olmayacağıdır. Üreme organlarının kaybına ilişkin üzüntü diğer karın içi organlarının kaybına göre fazladır. Yapılan araştırmalar histerektominin bir çok hastada psikiyatrik bozukluk ve azalmış cinsel fonksiyonlara yol açmadığını göstermektedir.

Histerektomi sonrası kadın adet göremez. Histerektomi sadece rahmin çıkarılmasıdır. Birlikte yumurtalıklar çıkarılmadığı takdirde adet görülmediği halde menopoza ait belirti ve komplikasyonlar oluşmaz yani adet görmese de menopoza girmiş sayılmaz. Şayet birlikte yumurtalıklar da çıkarılmış ise operasyon sonrası cerrahi menopoz tablosu gelişir ve hormon tedavisi başlanabilir.

Kolporafi anterior yani vajina ön duvar onarımı

KOLPORAFİ ANTERİOR – KOLPORAFİ POSTERİOR
KOLPORAFİ ANTERİOR – VAJEN ÖN DUVAR ONARIMI
KOLPORAFİ POSTERİOR – VAJEN ARKA DUVAR ONARIMI

Kolporafi anterior yani vajina ön duvar onarımı genellikle sistosel tedavisinde uygulanan bir ameliyattır. Sistosel mesanenin yani idrar torbasının vajina içerisine doğru sarkmasıdır.

Kolporafi posterior yani vajina arka duvar onarımı genellikle rektosel tedavisinde uygulanan bir ameliyattır. Rektosel rektumun (yani kalın barsağın makata yakın olan parçası) vajina içerisine doğrı sarkması, şişlik yaratması durumudur.

Sistoseli olan hastaların idrar kaçırma şikyeti de varsa genellikle kolporafi anterior bu şikayeti geçirmez, ek başka cerrahi işlemler de yapmak gerekir.

Bu ameliyatlar genel anestezi veya spinal anestezi ile yapılabilmektedir. Bu ameliyatlardan sonra hastanede kalış süresi genellikle 1-2 günü geçmez.